Z dniem 15 listopada 2023 roku weszło w życie kilka przepisów, wprowadzających pewne zmiany w prawie spadkowym. Wspomniane zmiany objęły swoim zasięgiem również kwestię dziedziczenia. ustawowego.

Trzecia grupa spadkowa przed nowelizacją

W polskim dziedziczeniu ustawowym mówimy o grupach spadkowych. Wyznaczają kolejność dziedziczenia. Przed nowelizacją trzecia grupa spakowała obejmowała dziadków spadkodawcy oraz ich zstępnych. Ustawodawca posługując się sformułowaniem „zstępni” wprowadził stosunkowo szeroki katalog potencjonalnych spadkobierców. 

Oznacza to, że jeśli dziadkowie nie mogli lub nie chcieli dziedziczyć (np. zmarli przed otwarciem spadku), udział spadkowy, który by im przypadał, w dalszej kolejności przypadał w częściach równych ich dzieciom, następnie wnukom, prawnukom itd.

Dziedziczenie trzeciej grupy po nowelizacji  

Do spadków otwartych po 15 listopada 2023 roku stosujemy znowelizowany art. 934 Kodeksu cywilnego. Zmieniony przepis ogranicza krąg spadkobierców z trzeciej grupy spadkowej. 

W oparciu o wprowadzoną zmianę, jeśli któryś z dziadków nie dożyje otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, będzie przypadał jego dzieciom w częściach równych. Jeśli którekolwiek z dzieci nie może lub nie chce dziedziczyć jego udział spadkowy przypadnie jego dzieciom, czyli wnukom dziadków, w częściach równych. 

W przypadku gdy brak dzieci i wnuków tego z dziadków, który nie dożył otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada pozostałym dziadkom w częściach równych.

Cel zmiany w dziedziczeniu ustawowym

Wprowadzona zmiana ma na celu skrócenie czasu trwania postępowań poprzez zawężenie katalogu spadkobierców ustawowych. W ten sposób, po wyłączeniu z niego dalszych zstępnych dziadków (ciotecznych i stryjecznych wnuków, a także dalszych krewnych) zmniejszy się krąg osób, których Sąd musi poszukiwać z urzędu oraz wzywać na rozprawy, co powoduje przedłużanie całej procedury.