Monitoring staje się coraz powszechniejszy, kamery w domach i na osiedlach mają zwiększać bezpieczeństwo, chronić mienie i zapobiegać kradzieżom. Ale co zrobić, gdy kamera sąsiada obejmuje Twoją posesję? Czy nagrywanie części Twojej działki jest legalne, a jeśli nie – jakie konsekwencje prawne grożą sąsiadowi?

Prawo do prywatności w Polsce

W polskim prawie ochrona prywatności i dóbr osobistych jest bardzo ważna.

  • Art. 23 Kodeksu cywilnego mówi o ochronie dóbr osobistych, które obejmują między innymi życie prywatne, wizerunek czy spokój domowy, a właśnie te dobra narusza monitoring.
  • Art. 24 Kodeksu cywilnego pozwala na żądanie ochrony tych dóbr, jeśli ktoś je narusza.

Oznacza to, że każdy ma prawo do spokojnego korzystania ze swojej posesji bez ingerencji osób trzecich, w tym nagrywania.

Co z ochroną danych osobowych?

Z art. 2 ust. 2 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE wynika, że nie ma ono zastosowania do przetwarzania danych osobowych przez osobę fizyczną w ramach czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze, czyli właśnie w przypadku monitoringu sąsiada.

Oznacza to, że jeśli monitoring nie wykracza poza prywatną posesję i jest montowany do użytku przydomowego, jego instalacja nie podlega ograniczeniom na podstawie RODO.

Natomiast gdyby monitoring był używany w związku z prowadzoną działalnością zawodową lub zarobkową, rozporządzenie znajduje już zastosowanie, bowiem właściciel kamery jest wówczas administratorem danych osobowych. 

Co sąsiad może, a czego nie może?

Co prawda montaż kamer jest legalny, jednakże istnieją pewne ograniczenia dotyczące tego, co urządzenia mogą rejestrować.

Sąsiad może:

  • Nagrywać teren własnej posesji, podjazdu, wejścia do domu.
  • Rejestrować miejsca publiczne lub ogólnodostępne (np. ulicę, chodnik), ale nie w sposób ingerujący w prywatność sąsiadów.

Nielegalne jest:

  • Nagrywanie tarasu, ogrodu, posesji czy okna sąsiada.
  • Zakładanie monitoringu w sposób, który pozwala na podsłuchiwanie rozmów czy obserwowanie życia prywatnego innych osób.

Co grozi za nagrywanie sąsiada i jego posesji?

Jeśli osoba nagrywa kamerą posesję należącą do sąsiada bez jego zgody, może zostać oskarżona o naruszenie dóbr osobistych, np. prawa do prywatności lub prawa do ochrony wizerunku. Poszkodowany może dochodzić roszczeń w drodze powództwa cywilnego.

Art. 24 §1 Kodeksu cywilnego mówi:

„ Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego albo zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.”

Jeśli ktoś te dobra narusza lub zagraża ich naruszeniem, masz kilka prawnych możliwości reakcji:

  1. Żądanie zaniechania działania – możesz zażądać, aby osoba naruszająca Twoje dobro osobiste przestała to robić, jeśli nadal podejmuje czynności zagrażające Twojej prywatności. Np. sąsiad ustawił kamerę obejmującą Twój ogród. Możesz żądać, aby kamera została przesunięta lub wyłączona.
  2. Usunięcie skutków naruszenia – jeśli do naruszenia już doszło, możesz wymagać, by sprawca naprawił skutki swojego działania. Np. sąsiad opublikował zdjęcie Ciebie opalającego się ogrodzie bez zgody – możesz żądać jego usunięcia.
  3. Złożenie oświadczenia odpowiedniej treści – możesz wymagać, aby osoba naruszająca dobra osobiste publicznie lub prywatnie przyznała się do naruszenia i złożyła odpowiednie oświadczenie.
  4. Zadośćuczynienie pieniężne lub zapłata sumy na cel społeczny – możesz żądać rekompensaty finansowej za doznaną krzywdę (np. stres, utrata prywatności, wyśmiewanie zdjęć z monitoringu w internecie). Alternatywnie możesz zażądać, aby kwota została wpłacona na cel społeczny.

W praktyce sądy w Polsce już stosunkowo często rozstrzygały takie sprawy. Przykład:

  • Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt VI ACa 839/15 – sąd uznał filmowanie posesji sąsiada za naruszenie dóbr osobistych, zakazał dalszego nagrywania posesji i nakazał zapłatę zadośćuczynienia w wysokości 5 tys. zł.

Jakie kroki podjąć?

  1. Zacznij od rozmowy z sąsiadem – czasem wystarczy spokojne wyjaśnienie problemu i prośba o przestawienie kamery.
  2. Jeśli to rozmowa nie pomoże przygotuj dowody  – zrób zdjęcia lub nagrania pokazujące, że kamera obejmuje Twoją posesję.
  3. Pomoc prawna – jeśli rozmowa nie przyniosła efektu, skorzystaj z porady prawnej i rozważ wystąpienie z powództwem do sądu.

Jeśli doświadczyłeś naruszenia swoich dóbr osobistych, np. monitoringiem obejmującym Twoją posesję, publikowaniem zdjęć bez zgody czy innym działaniem naruszającym prywatność, nie pozostawaj z tym sam. Kancelaria Adwokacka Mikulski oferuje kompleksową pomoc prawną w sprawach dotyczących ochrony dóbr osobistych. Skontaktuj się z nami już dziś, aby umówić się na konsultację i dowiedzieć się, jak możemy Ci pomóc.

📞 Zadzwoń: +48 882 843 157
✉️ Napisz: kancelaria@adwokatmikulski.pl

Pomożemy Ci chronić Twoją prywatność i prawa osobiste.